Po co Paulina Wilkońska jeździła do Salzbrunn?
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
The aim of this article is to supplement existing information about the life of Paulina Wilkońska based on her correspondence – partly published, partly preserved in manuscript form – addressed to several close acquaintances and friends, including Seweryna Pruszakowa, Wacław Maciejowski, Julian Bartoszewicz, Józef Ignacy Kraszewski, Paulina Dzieduszycka, and Katarzyna and Wincenty Karwiccy. The analysis of these personal documents is subordinated to the reconstruction of a selected aspect of the writer’s biography. The study examines the reasons behind Wilkońska’s remarkably regular stays in Salzbrunn during the 1850s and 1860s, undertaken despite clear financial constraints. It is proposed that three motivational paths may have influenced the author’s determination: a desire to escape loneliness combined with the search for inspiration and creative strength, issues related to physical and mental health, and the need for temporary isolation from a dysfunctional family. In this context, Wilkońska’s repeated trips to Salzbrunn offered a sense of normalcy and helped her maintain essential life balance.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
POLITYKA PRAW AUTORSKICH
Wydawca „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” jest upoważniony do korzystania oraz do rozpowszechniana wszystkich opublikowanych w czasopiśmie materiałów na podstawie umowy licencji niewyłącznej, zawartej uprzednio na czas nieoznaczony każdorazowo z autorem/ką konkretnego utworu na określonych w tamtejszej umowie polach eksploatacji.
POLITYKA OTWARTEGO DOSTĘPU
„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i instytucji na zasadach licencji niewyłącznej CreativeCommons (CC BY-NC-ND 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki pod warunkiem podania źródła dostępu i autorstwa danej publikacji. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess).
Bibliografia
[…a] [Wilkońska P.], Z ***, „Dziennik Poznański” 1865, nr 200, s. 1.
[a.a. – podp. K.], Salzbrunn w sierpniu, „Czas” 1857, nr 179, s. 1–2.
[a.a.] [Wilkońska Paulina], Wyjątek z listu z Salzbrunn, „Dziennik Warszawski” 1854, nr 259, s. 4.
[a.a.], Echa z wód, „Dziennik Poznański” 1892, nr 156, s. 4.
[a.a.], Wyjątek z listu z Salzbrunn z dnia 17 sierpnia, „Kronika Wiadomości Krajowych i Zagranicznych” 1857, nr 229, s. 2.
[a.a], Notatki z podróży, „Dziennik Literacki” 1864, nr 24, s. 322–325.
Aleksa-Maciukanis J., Z korespondencji Pauliny Wilkońskiej. Listy do Seweryny Duchińskiej, „Studia Polonistyczne” 1988/1989, z. 16/17, s. 287–306.
Borowkin S., August Wilkoński. Szkic biograficzny, „Prace Polonistyczne” 1967, nr 23, s. 188–204.
Budrewicz T., Zdrowie i choroba w języku Kraszewskiego (w okresie wołyńskim), [w:] Kraszewski – pisarz współczesny, red. E. Ihnatowicz, Warszawa 1996, s. 61–70.
Cieszewski K., Pod Kasztanami (Kilka chwil z niedawnej przeszłości), „Dziennik Literacki” 1865, nr 80, s. 716–718.
Czech I., Samuel August Zemplin – twórca uzdrowiska w Szczawnie-Zdroju, [w:] Uzdrowiska Dolnego Śląska. Wizerunek – marketing – media, red. M. Szybalska-Taraszkiewicz, M. Ursel, A. Woźny, Jelenia Góra 2015, s. 161–190.
Halec J.M., Koleje życia Augusta i Pauliny Wilkońskich, „Przyjaciel Ludu” 2013, nr 3, s. 8–16.
Horodecka H., Historia lecznictwa uzdrowiskowego w Salzbrunn do 1945 roku, [w:] Kultura uzdrowiskowa na Dolnym Śląsku w kontekście europejskim, t. 2, red. B. Płonka--Syroka, A. Kaźmierczak, Wrocław 2013, s. 157–189.
Jakuboszczak A., O „wieku krytycznym”. Menopauza w wybranych tekstach medycznych z XVIII wieku, „Almanach Historyczny” 2021, t. 23, z. 2, s. 251–262.
Korespondencja Józefa Ignacego Kraszewskiego. Seria III: Listy z lat 1863–1887, t. 80, W (Wilanowski – Witanowski), BJ, rkp. 6540 IV, k. 53–492 v.
Korespondencja Pauliny z Ratajskich Dzieduszyckiej z lat 1851–1890, t. 2, Pawlicki – Załuski, BJ, rkp., sygn. 11234II, k. 111 r.–124 v.
Korespondencja rodzinna Karwickich z lat 1794–1864, BJ, rkp., sygn. 11664 III, k. 3 r.–28r.
Listy Pauliny Wilkońskiej do Juliana Bartoszewicza, Archiwum Państwowe w Łodzi, Archiwum rodziny Bartoszewiczów, rkp., zesp. 592, sygn. 1429, k. 1–88.
Listy ze śląskich wód: z czasopism i pamiętników XIX-wiecznych, zebrał i oprac. A. Zieliński, Wrocław 1983.
Macyra R., Tellus – szlachetne cele, smutny koniec, „Kronika Miasta Poznania” 1997, R. 65, nr 2, s. 52–61.
Matysek K., Paulina Wilkońska. Zapomniana powieściopisarka i pamiętnikarska, „Panorama Wielkopolskiej Kultury” 2005, nr 18, s. 16.
Matysiak M., „Ci tańczą, ci się patrzą, a wszyscy weseli. Chorzy na chwilę chorób zapomnianych” – życie towarzyskie i rozrywki w XIX-wiecznych uzdrowiskach (1795–1863), [w:] Kultura uzdrowiskowa na Dolnym Śląsku w kontekście europejskim, t. 1, red.
B. Płonka-Syroka, A. Kaźmierczak, Wrocław 2013, s. 329–337.
Moraczewska B., Dziennik, wyd. z oryginału przez wnuczkę dr Dobrzyńską-Rybicką, Poznań 1911.
Niemojowski L., Listy Wędrowca. Salzbrunn, „Gazeta Warszawska” 1857, nr 214, s. 4–5.
Pacholski J., Pobyty w uzdrowiskach śląskich w literaturze niemieckiej, [w:] Kultura uzdrowiskowa na Dolnym Śląsku w kontekście europejskim, t. 1, red. B. Płonka-Syroka, A, Kaźmierczak, Wrocław 2013, s. 151–164.
Piotrzkowska D., Mroczko F., Historia i rozwój działalności leczniczej w uzdrowisku Szczawno-Zdrój, [w:] Uzdrowiska Dolnego Śląska. Wizerunek – marketing – media, red. M. Szybalska-Taraszkiewicz, M. Ursel, A. Woźny, Jelenia Góra 2015, s. 191–220.
Pisarski J., Szczawno Zdrój – dzieje i stan współczesny, Szczawno-Zdrój 2000.
Radońska T., August i Paulina Wilkońscy, „Warta” 1875, nr 53, s. 466–468; nr 55, s. 488-490; nr 56, s. 501–503; nr 59, s. 541–542; nr 61, s. 561–563; nr 63, s. 588–590; nr 64, s. 599–601; nr 68, s. 649–652.
Szperna T., Z korespondencji Pauliny Wilkońskiej. Listy do Wacława Aleksandra Maciejowskiego, „Studia i Materiały Polonistyczne” 2008, t. 8, s. 61–105.
Urbanik M., Galaktoterapia w polskich uzdrowiskach w XIX wieku, [w:] Kultura uzdrowiskowa na Dolnym Śląsku w kontekście europejskim, t. 1, red. B. Płonka-Syroka, A. Kaźmierczak, Wrocław 2013, s. 469–489.
Ursel M., Z problemów życia kuracyjnego i kulturalno-towarzyskiego w uzdrowiskach śląskich w XIX wieku w świetle ówczesnych polskich wspomnień i relacji prasowych, [w:] Historia kultury uzdrowiskowej w Europie, t. 1, red. B. Płonka-Syroka, A. Kaźmierczak, Wrocław 2012, s. 87–112.
Wilkońska P., Moje wspomnienia o życiu towarzyskim w Warszawie, oprac. Z. Lewinówna, red. J. Gomulicki, Warszawa 1959.
Wilkońska P., Różni ludzie, t. 1–2, Warszawa 1853.
Wilkońska P., Za późno! i Jeszcze dość wcześnie, t. 1–3, Warszawa 1846.
Wilkońska P., Zdarza się to czasem, [w:] taż, Powieści, t. 1, Warszawa 1859.
Wilkoński A., Ramoty i ramotki, t. 1–4, Warszawa 1845–1846.
Zieliński A., Polskie podróże po Śląsku w XVIII i XIX wieku, Wrocław 1974.