Pokolenie kobiet-widm: blednica, bielidła i blada cera w XIX wieku
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
The author analyzes consumption as a medical-cultural construct, whose symptoms – pale, translucent skin and a slender, ethereal figure – aligned with the nineteenth-century beauty ideal, evoking the image of a ghostly woman. The article shows how the disease, by transcending the boundaries of medical diagnosis, became a tool of normative control over the body through medical, educational, and cosmetic practices.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
POLITYKA PRAW AUTORSKICH
Wydawca „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” jest upoważniony do korzystania oraz do rozpowszechniana wszystkich opublikowanych w czasopiśmie materiałów na podstawie umowy licencji niewyłącznej, zawartej uprzednio na czas nieoznaczony każdorazowo z autorem/ką konkretnego utworu na określonych w tamtejszej umowie polach eksploatacji.
POLITYKA OTWARTEGO DOSTĘPU
„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i instytucji na zasadach licencji niewyłącznej CreativeCommons (CC BY-NC-ND 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki pod warunkiem podania źródła dostępu i autorstwa danej publikacji. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess).
Bibliografia
Ackerman A., Historia naturalna zmysłów, tłum. K. Chmiel, Warszawa 1994.
Bądź piękną! Zbiór rad i wskazówek dla użytku wszystkich kobiet, „Nowe Mody” 1896, z. 15, s. 4−6.
Beaujot A., Victorian Fashion Accessories, London 2012.
Brzostek D., Higiena jako mechanizm biowładzy. Uwagi o „Przedpieklu” Gabrieli Zapolskiej, [w:] Życie i twórczość Gabrieli Zapolskiej, red. H. Ratuszna, A. Jarosz, Stuttgart 2014, s. 191−200.
Brzozowski S., Współczesna powieść polska, Warszawa 1906.
Callier A., Hygiena piękności. Praktyczny poradnik dla prawdziwie eleganckich kobiet na podstawie najlepszych źródeł, Kraków–Warszawa 1903.
Callier A., Pogadanka kosmetyczna o szkodliwym działaniu pudru, „Dobra Gospodyni” 1904, nr 11, s. 82.
Corbin A., Kulisy, [w:] Historia życia prywatnego, t. 4, red. M. Perrot, tłum. A. Padereska-Gryza, B. Panek, W. Gilewski, Wrocław 1999, s. 425−642.
Dobre rady czyli Zbiór przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w domu i kuchni, o leczeniu dzieci i osób dorosłych domowymi środkami, o gustownym a tanim ubieraniu się i strojeniu domów, o pielęgnowaniu ogrodów i sadów itd. itd., USA 1908.
Duby G., Perrot M., A History of Women in the West, t. 4, Cambridge 1995.
Duffin L., The Conspicuous Consumptive: Woman as an Invalid, [w:] The Nineteenth--Century Woman. Her Cultural and Physical World, red. S. Delamont, L. Duffin, London−New York 1978, s. 26−56.
Eldridge L., Face Paint. Historia makijażu, tłum. B. Zandman, Kraków 2017.
Funk J., O cierpieniach skóry towarzyszących blednicy, „Medycyna” 1899, t. 27, s. 143−147.
Gawalewicz M., Jad, „Bluszcz” 1904, nr 41, 482−484.
Gluziński W.A., O blednicy (chlorosis) i jej leczeniu, Kraków 1892.
Gromkowska-Melosik A., Ciało, moda i tożsamość kobiety epoki wiktoriańskiej – dyskursy piękna i przemocy, „Kultura – Społeczeństwo – Edukacja” 2012, nr 2, s. 17−30.
Gromkowska-Melosik A., Kobieta epoki wiktoriańskiej. Tożsamość, ciało i medykalizacja, Kraków 2013.
Gutt R.W., Historyczny aspekt choroby społecznej: próba oceny syderopenii jawnej i utajonej w ciągu ostatnich 150 lat, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1973, t. 18, nr 1, s. 103−121.
Hojnacki W., Hygiena kobiety, Lwów 1902.
Ihnatowicz J., Poradnik higieniczno-kosmetyczny dla użytku domowego, Lwów 1890.
Joteyko J., O przeciążeniu szkolnym, „Zdrowie” 1910, nr 7, s. 501−529.
Kędzior W., O leczeniu blednicy, Kraków 1903.
King H., Disease of Virgins: Green Sickness, Chlorosis, and the Problems of Puberty, New York 2004.
Klejn S., Kilka uwag o leczeniu blednicy, „Medycyna” 1896, nr 22, s. 510−513.
Klimczak A., Malinowska K., Modranka R., Życie i zdrowie kobiet na przełomie XIX i XX wieku, „Journal of Health Study and Medicine” 2016, nr 1, s. 73−89.
Kowerska Z., O wychowaniu macierzyńskim, Warszawa 1881.
Kronika tygodniowa, „Tygodnik Ilustrowany” 1865, nr 287, s. 105−107.
Łuczkiewicz H., Wykład popularny o blednicy: na użytek publiczności nielekarskiej, Wilno 1882.
M.G., Wskazania praktyczne, „Tygodnik Mód i Powieści” 1906, nr 32, s. 380.
Maines R.P., Technologia orgazmu. „Histeria”, wibrator i zaspokojenie seksualne kobiet, tłum. M. Madej, Warszawa 2011.
Majewska G., Notatki z hygieny, „Bluszcz” 1899, nr 20, s. 158−159.
Marrené W., Przeciw wodzie, „Bluszcz” 1876, nr 23, s. 179−180.
Modliński J.B., Rady i wskazówki, „Dobra Gospodyni” 1902, nr 32, s. 253.
Moszczeńska I., Co każda matka swojej dorastającej córce powiedzieć powinna, Warszawa 1904.
Odpowiedzi Redakcji, „Dobra Gospodyni” 1904, nr 16, s. 133.
Pląskowski, Hygiena kobiet. Głowa, twarz i włosy, „Bluszcz” 1866, nr 34, s. 147−148.
Prus B., Kronika tygodniowa, „Kurier Warszawski” 1884, nr 144, s. 1−4.
Renner D.K.L., Wzór dla dziewcząt jak się przyzwoicie ukształcać powinny, tłum. E.W. Kainke, Wrocław 1822.
Sekreta toaletowe, „Mody Paryskie” 1879, nr 9, s 7−8.
Servan-Schreiber P., Kobiecość. Od wolności do szczęścia, tłum. H. Gorazińska-Frontieré, Warszawa 1998.
Siwiec A., Kobieta w roli pedagoga zdrowotnego i domowego lekarza na przełomie XIX i XX wieku − w świetle poradników Izabeli Moszczeńskiej, [w:] Kobieta, literatura, medycyna, red. A. Galant, A. Zawiszewska, Szczecin 2016, s. 85−100.
Skarbiec dla rodzin w mieście i na wsi, t. 1, Warszawa 1888.
Staffe B., Piękność i zdrowie. Praktyczne rady, wskazówki i przepisy dla kobiet, wyd. nowe, Warszawa 1903.
Steele V., Fashion and Eroticism. Ideal of Feminine Beauty from Victorian Era to the Jazz Age, New York–Oxford 1985.
Summers L., Bound to Please: A History of the Victorian Corset, New York 2003.
Rady i wskazówki, „Dobra Gospodyni” 1902, nr 15, s. 118−119.
Ubiory dziecinne, „Bluszcz” 1867, nr 33, dodatek, s. 130−131.
Veblen T., Teoria klasy próżniaczej, tłum. J. Frentzel-Zagórska, K. Zagórski, Warszawa 1971.
von Ziemssen H.W., Patologia i terapia szczegółowa, Warszawa 1879.
Weber J.T., Sztuka ożenienia się i wyjścia za mąż, Warszawa 1890.
Weinberg J., Kobieta w stanie dojrzałości jaką jest i jaką być powinna, cz. 1, Warszawa 1842.
Wieczorkowska M., Cera alabastrowa a cera opalona – współczesne praktyki opalania, „Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym” 2008, t. 11, nr 1, s. 70−87.
Wolf N., Mit urody, tłum. M. Rogowska-Stangret, Warszawa 2014.
Wskazówki i rady, „Tygodnik Mód i Powieści” 1894, nr 33, s 263.
Zapolska G., Przedpiekle, Kraków 1957.
Żeleński T., Znasz-li ten kraj?… (cyganeria krakowska), Warszawa 1939.