Cóż nam po garbusku? O zwiększonej kifozie w literaturze przełomu XIX i XX wieku. Wstępne obserwacje
Main Article Content
Abstrakt
The article offers an analysis of physical disability in literature at the turn of the nineteenth and twentieth centuries, with particular emphasis on characters suffering from increased kyphosis (a hunchback), examined from the perspective of disability studies. The main focus is placed on the description of disabled characters’ appear ance, the reactions of others to bodily deformity, and the objective and subjective experience of disability.
Downloads
Article Details

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
POLITYKA PRAW AUTORSKICH
Wydawca „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” jest upoważniony do korzystania oraz do rozpowszechniana wszystkich opublikowanych w czasopiśmie materiałów na podstawie umowy licencji niewyłącznej, zawartej uprzednio na czas nieoznaczony każdorazowo z autorem/ką konkretnego utworu na określonych w tamtejszej umowie polach eksploatacji.
POLITYKA OTWARTEGO DOSTĘPU
„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i instytucji na zasadach licencji niewyłącznej CreativeCommons (CC BY-NC-ND 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki pod warunkiem podania źródła dostępu i autorstwa danej publikacji. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess).
Bibliografia
Bałucki M., Garbuska, Warszawa 1928.
Bałucki M., Szpital wariatów, [w:] tegoż, Pisma Wybrane, t. 9: Nowele i humoreski, oprac. T. Drewnowski, J. Skórnicki, A. Żyga, Kraków 1956, s. 167–203.
Borowski G., Sposoby wspierania osób niepełnosprawnych na przestrzeni dziejów – wybrane przykłady, „Niepełnosprawność. Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania” 2012, nr 4, z. 5, s. 89–120.
Czarniecka D., „A w niedzielę szło się oglądać ludzi”. Pokazy etnograficzne we wrocławskim ogrodzie zoologicznym 1876–1930, „Etnografia Polska” 2018, t. 62, z. 1–2, s. 183–198.
Czyńska M., Zgiełk serca. Opowieść o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Kraków 2025.
de Montépin X., Potworna matka: tragiczne dzieje nieszczęśliwej córki, Warszawa 1938.
Demski D., Azja w cudzych oczach. „Pokazy” ludów azjatyckich na ziemiach polskich na przełomie XIX i XX wieku, [w:] Lokalne i globalne perspektywy azjanistyczne. Księga jubileuszowa dla Profesora Sławoja Szynkiewicza, red. K. Baraniecka-Olszewska, I. Kabzińska, O. Tangad, Warszawa 2018, s. 295–308.
Estreicher K., Bibliografia polska XIX stulecia. Lata 1881–1900, t. 3, Kraków 1911.
Fidowicz A., Niepełnosprawność w polskiej literaturze dla dzieci XIX wieku, „Wielogłos” 2016, t. 30, nr 4, s. 111–126.
Grabowska A., Narodziny i rozwój rehabilitacji, „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 2015, nr 78, s. 40–50.
Historya małego garbuska, czyli ile to strachu narobiło najedzenie się ryb z wielkiemi ościami: opowiadanie Szeherezady (z „Tysiąc Nocy i Jednej”), Chicago 1907.
Historya o Garbusku i trzynaście innych ciekawych bajek z „Tysiąca nocy i jednej”, [w:] Historya o Garbusku i trzynaście innych ciekawych bajek z „Tysiąca nocy i jednej”, Toledo 1911.
Historya o małym garbusku i o kulawym młodzieńcu i balwierzu, Chełmno 1915.
Janowiak L., Synonimia polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku, Warszawa 2015.
Konopnicka M., Dym, [w:] tejże, Na drodze. Nowele i obrazki, Kraków 1893, s. 99–116.
Krumłowski K., Lunatyczka z Warszawy czyli Garbus – hypnotyzerem: ciekawa powieść z życia wyższych sfer, Kraków 1912.
Kuniczuk A., Maladyczne dyskursy pozytywistów – work in progress, „Ruch Literacki” 2023, R. 64, z. 5, s. 841–848.
Linton S., Claiming Disability. Knowledge and Identity, New York 1998.
Moore J., Buckberry J., The Use of Corsetry to Treat Pott’s Disease of the Spine from 19th Century Wolverhampton, England, „International Journal of Paleopathology” 2016, nr 14, s. 74–80.
Nowe baśnie 1001 nocy, Warszawa 1925.
Obsulewicz-Niewińska B., „Nieobałamucona” wrażliwość. Pisarze okresu pozytywizmu o filantropii i miłosierdziu, Lublin 2008.
Prus B., „O zdrowiu i projekty ulepszenia pomocy lekarskiej, „Niwa” 1875, nr 25.
Prus B., Grzechy dzieciństwa, Warszawa 1896.
Prus B., O pożytkach z gimnastyki, „Kolce” 1874, nr 21.
Prus B., Trudne położenie ociemniałych, „Kurier Warszawski” 1881, nr 151.
Szargot B., Dom wariatów w spokojnym Krakowie. Wokół „Szpitala wariatów” Michała Bałuckiego, [w:] Świat Michała Bałuckiego, red. T. Budrewicz, Kraków 2002, s. 245–260.
Świderska M., Garbuska, Kraków 1929.
Tomkowski J., Neurotyczni bohaterowie powieści Prusa, „Pamiętnik Literacki” 1986, t. 77, z. 2, s. 27–63.
Wietecha A., Sięgnąć poza wzrok. Doświadczenia percepcyjne w krótkich formach prozatorskich Bolesława Prusa. Teksty i konteksty, Warszawa 2015.