"Gucio zaczarowany" Zofii Urbanowskiej w perspektywie kerygmatycznej
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
The aim of the article is to reread and reinterpret the positivist fantasy-nature novel for children "Gucio zaczarowany" by Zofia Urbanowska through kerygmatic analysis. In this approach, the kerygma is understood as the proclamation of important religious truths (calling for conversion) through a literary text. Tracing the presence of numerous references to God and Christian sacrum in "Gucio zaczarowany" makes it possible to offer a fuller description of the phenomenon of work and nature in positivist prose for young readers. Christian sacrum manifests itself repeatedly in the novel, both on the linguistic and narrative levels: in the stylisation of the child’s dream as a journey through a “purgatory of nature,” in the utterances of anthropomorphised animals suffused with Christian symbolism, and in prayers. Faith in God and the spiritual experience of the sacred dimension of nature and work constitute the primary motivation for Gucio’s transformation, his conversion, and, consequently, his abandonment of an idle lifestyle.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
POLITYKA PRAW AUTORSKICH
Wydawca „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” jest upoważniony do korzystania oraz do rozpowszechniana wszystkich opublikowanych w czasopiśmie materiałów na podstawie umowy licencji niewyłącznej, zawartej uprzednio na czas nieoznaczony każdorazowo z autorem/ką konkretnego utworu na określonych w tamtejszej umowie polach eksploatacji.
POLITYKA OTWARTEGO DOSTĘPU
„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i instytucji na zasadach licencji niewyłącznej CreativeCommons (CC BY-NC-ND 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki pod warunkiem podania źródła dostępu i autorstwa danej publikacji. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess).
Bibliografia
Bartoszewicz K., Pogadanki literackie. Jaką jest, a jaką powinna być nasza literatura dla dzieci i młodzieży (dokończenie), „Kraj” 1894, nr 25, s. 12–14.
Białek J.Z., Szkic do portretu Zofii Urbanowskiej, [w:] O tym, co Alicja odkryła... W kręgu badań nad toposem dzieciństwa i literaturą dla dzieci i młodzieży, red. A. Ungeheuer-Gołąb, M. Chrobak, M. Rogoż, Kraków 2015, s. 92–105.
Chimani L., Przewodnik dla nauczycieli w domach ochrony małych dzieci, tłum. z niemieckiego, Warszawa 1841.
Dickstein S., Zofia Urbanowska. Gucio zaczarowany, powieść dla młodszej dziatwy z dziesięcioma rycinami kolorowanymi rysunku C. Janowskiego. Warszawa, nakład Gebethnera i Wolffa, 1883 (1884), „Rocznik Pedagogiczny” 1882–1883, t. 2, s. 165–166.
Feuchtersleben E. von, Higiena duszy, tłum. A. Thugutt, Warszawa 1857.
Goliszek P.T., Kerygmat dla nowej Europy, Lublin 2004.
Grzechnik K., O roli kerygmatu w badaniach literackich, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II” 2015, nr 2, s. 309–313.
Heska-Kwaśniewicz K., Tajemnicze ogrody. Rozprawy i szkice z literatury dla dzieci i młodzieży, Katowice 1996.
Jonca M., Enfants terribles. Dzieci złe, źle wychowane w literaturze polskiej XIX wieku, Wrocław 2005.
Kosmowska B., Miejsca sakralne w prozie Zofii Urbanowskiej, [w:] Dzieciństwo i sacrum. Studia i szkice literackie, t. 2, red. J. Papuzińska, G. Leszczyński, Warszawa 2000, s. 149–165.
Kosmowska B., Pomiędzy dzieciństwem a dorosłością: O powieściopisarstwie Zofii Urbanowskiej, Słupsk 2003.
Kossuthówna B.S., W hołdzie autorce „Księżniczki”, „Iskry” 1939, nr 19.
Kraskowska E., Dalekosiężne skutki lektur Zofii Urbanowskiej, [w:] (Od)nowa Urbanowska. Materiały pokonferencyjne, red. J. Malinowski, Poznań 2024, s. 13–41.
Leszczyński G., Młodopolska lekcja fantazji. O przełomie antypozytywistycznym w literaturze fantastycznej dla dzieci i młodzieży, Warszawa 1990.
Ilnicka M., Przegląd piśmienniczy, „Bluszcz” 1894, nr 25, s. 199.
Maciejewski M., „ażeby ciało powróciło w słowo”. Próba kerygmatycznej interpretacji literatury, Lublin 1991.
Morawska Z., Katalog rozumowany książek dla dzieci i młodzieży, Warszawa 1895.
Mucha D., Gucio zaczarowany – opowieść fantastyczno-przyrodnicza Zofii Urbanowskiej, „Guliwer” 2006, nr 2, s. 30–33.
Mucha D., Wartości wychowawcze w pozytywistycznych powieściach dla dzieci i młodzieży, Łódź 2012.
Nowicki W., Co dać dziecku na gwiazdkę? Przegląd literatury dla dzieci i młodzieży z ostatniego siedmiolecia (odbitka z „Przeglądu Pedagogicznego” 1885), Warszawa 1886.
Oesterlen F., Zdrowie duszy, czyli pielęgnowanie sfery umysłowej i moralnej, Warszawa 1880.
Piekarski I., Interpretacja kerygmatyczna a tradycje i perspektywy badań literackich, [w:] Interpretacja kerygmatyczna. Doświadczenia – rewizje – perspektywy, red. J. Borowski, E. Fiała, I. Piekarski, Lublin 2014, s. 21–45.
Rajewska E., Zofia Urbanowska – naturalistka, [w:] (Od)nowa Urbanowska. Materiały pokonferencyjne, red. J. Malinowski, Poznań 2024, s. 75–100.
Regiewicz A., Kerygmatyczne figury interpretacji, Kraków 2016.
Stokowska B., Biblia w twórczości Zofii Urbanowskiej, [w:] (Od)nowa Urbanowska. Materiały pokonferencyjne, red. J. Malinowski, Poznań 2024, s. 75–100.
Świętochowski A., Nowe drogi, cz. II Wychowanie człowieka, „Przegląd Tygodniowy” 1874, nr 6, s. 45–47.
Urbanowska Z., Gucio zaczarowany. Powieść dla młodszych dzieci, Wrocław 1989.
Wernic H., Praktyczny przewodnik wychowania, Warszawa 1891.
Wesołowska E., Gucio i inni trudni chłopcy: W świecie magii i przyrody. Refleksje po lekturze, [w:] (Od)nowa Urbanowska. Materiały pokonferencyjne, red. J. Malinowski, Poznań 2024, s. 111–126.