Wystawa „Czystość to zdrowie” (1910) jako bilans pozytywizmu
Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakt
The article discusses the evolution of hygiene exhibitions in Warsaw (1887, 1896, 1910). The program of Positivism assumed civilizational, material, social, and moral progress. The pursuit of progress required an increased concern for physical health. The health of individuals and societies, in the context of dynamic spatial mobility, depended on the state of hygiene. The slogan of social solidarity, along with the program of organic work and work at the grassroots level, formed the foundation of the exhibitions in 1887 and 1896. Hygiene exhibitions, having a didactic purpose, popularized the latest achievements of science and spread the cult of cleanliness among the lower social classes. The 1910 exhibition took place after the experiences of the 1905–1906 revolution. It revealed the weaknesses of the Positivist idea, which was directed toward the middle class while ignoring the living needs and conditions of workers and peasants. It turned out that hygiene for the people was a commodity too costly to afford. Positivist civilizational and social reforms were moving in the right direction, but their slow pace disappointed the working masses, who increas ingly turned toward the ideas of socialism.
Downloads
Article Details
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
POLITYKA PRAW AUTORSKICH
Wydawca „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” jest upoważniony do korzystania oraz do rozpowszechniana wszystkich opublikowanych w czasopiśmie materiałów na podstawie umowy licencji niewyłącznej, zawartej uprzednio na czas nieoznaczony każdorazowo z autorem/ką konkretnego utworu na określonych w tamtejszej umowie polach eksploatacji.
POLITYKA OTWARTEGO DOSTĘPU
„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria” to czasopismo o otwartym dostępie, a cała jego zawartość jest dostępna bezpłatnie dla użytkowników i instytucji na zasadach licencji niewyłącznej CreativeCommons (CC BY-NC-ND 4.0). Użytkownicy/ki mogą czytać, pobierać, wykonywać kopie, rozpowszechniać, drukować, wyszukiwać lub linkować do pełnych tekstów artykułów w tym czasopiśmie bez uprzedniej zgody wydawcy lub autora/ki pod warunkiem podania źródła dostępu i autorstwa danej publikacji. Jest to zgodne z definicją otwartego dostępu BOAI (http://www.soros.org/openaccess).
Bibliografia
„Biblioteka Warszawska” 1910, t. 2.
„Czas” 1874, nr 106.
„Dziennik Powszechny” 1910, nr 101.
„Gazeta Kościelna” 1894, nr 13.
„Gazeta Narodowa” 1907, nr 139.
„Gazeta Radomska” 1885, nr 36.
„Gazeta Rzemieślnicza” 1888, nr 27.
„Głos” 1887, nr 23–24.
„Izraelita” 1887, nr 20.
„Jeździec i Myśliwy” 1898, nr 11.
„Kronika Rodzinna” 1887, nr 13.
„Kurier Codzienny” 1887, nr 139.
„Kurier Lubelski” 1910, nr 94.
„Kurier Poranny” 1887, nr 101.
„Kurier Świąteczny” 1896, nr 24.
„Kurier Warszawski” 1885, nr 119; 1887, nr 147; nr 154; nr 157; nr 165; nr 189; nr 269;
, nr 138; nr 143; nr 186; nr 193; nr 211; nr 214; nr 220; nr 225; nr 226; nr 271.
„Mucha” 1873, nr 72; 1885, nr 1.
„Nowa Gazeta” 1910, nr 198; nr 200; nr 202; nr 200; nr 202; nr 203; nr 212; nr 233.
„Nowa Reforma” 1888, nr 27; 1910, nr 200; nr 202; nr 203; nr 212; nr 233.
„Przegląd Lekarski” 1883, nr 40; 1887, nr 22, nr 31.
„Przegląd Tygodniowy” 1887, nr 22.
„Ruch” 1910, nr 10.
„Słowo” 1910, nr 167.
„Tygodnik Ilustrowany” 1896, nr 18.
„Zdrowie” 1886, nr 10; 1887, nr 22; 1910, nr 5.
Baumfeld G.B., Pieśń o wystawie, Poznań 1929.
Bolesław Prus 1847–1912. Kalendarz życia i twórczości, oprac. K. Tokarzówna, S. Fita, red. Z. Szweykowski, Warszawa 1969.
Budrewicz T., Filozofia profesora Dębickiego sposobem analitycznym wyłożona, [w:] Prus i inni, red. J.A. Malik, E. Paczoska, Lublin 2003, s. 97–126.
Budrewicz T., Polacy i Indianie: formowanie programu pracy organicznej, [w:] Trzeźwi entuzjaści – szlachetni realiści. Praca organiczna wczoraj – dziś – jutro, red. A. Furtak, Lublin 2017, s. 7–28.
Dygasiński A., Pedagogika na wystawie higienicznej, „Kurier Warszawski” 1887, nr 173, s. 2.
Gębarski S., Z wystawy higienicznej. Ogólne wrażenie, „Przegląd Pedagogiczny” 1887, nr 12, s. 110–111.
Głowacki A. (B. Prus), Szkic programu w warunkach obecnego rozwoju społeczeństwa, Warszawa 1883.
Grabowski K., Z wystawy higienicznej w Berlinie, „Przegląd Lekarski” 1883, nr 42–52 (z przerwami).
Litwinowicz-Droździel M., Wiek ekspozycji. Kilka słów o praktyce dziewiętnastowiecznych wystaw, „Napis” (2014), nr 20, s. 154–164.
Okulicz-Kozaryn M., Naukowość utajona? Konsekwencje scjentyzmu w literaturze Młodej Polski, Poznań 2013.
Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie w 1894 r., Kraków 1896.
Pogląd na wystawę higieniczno-lekarską i przyrodniczo-dydaktyczną, „Nowa Reforma” 1888, nr 181–184.
Polak J., Wystawa higieniczna w Berlinie, „Biblioteka Warszawska” 1883, t. 3, s. 407–413.
Prus B., W Warszawie. Wybór z „Kronik”, wybór S. Sandler, oprac. A. Bąbel, A. Grabowska-Kuniczuk, t. 2, Warszawa 2012.
Rossowski S., Z powodu otwarcia wystawy, „Świat” 1894, nr 6, s. 254.
Sierkowski S., Wystawa higieniczno-spożywcza w Łodzi w 1903 roku, Warszawa 1903.
Spisok eksponentov i eksponatov Gigieničeski-Potrebitelnoj Vystavki v g. Lodzi 1903 g. = Spis wystawców i okazów wystawy higieniczno-spożywczej w Łodzi 1903, Łódź 1903.
Szleszyński B., O wieku XIX jako wystawie oraz o dobrych praktykach w projektach humanistyki cyfrowej, „Wiek XIX” 2017, R. 7, s. 399–405.
Towarzystwo Higieny Praktycznej im. Bolesława Prusa. Wystawa Czystość to zdrowie Warszawa, kwiecień – maj 1910, Warszawa 1910.
Weryho M., Z wystawy higienicznej, „Przegląd Pedagogiczny” 1887, nr 15, s. 135–136.
Zadurowicz T., Nasza wystawa, „Świat” 1894, nr 6, s. 255.
Zgliński D. (Sylf), Z Hygeopola, „Kurier Warszawski” 1887, nr 141–147.
Żuławski L., Wąsy pod względem przyrodzonym, ekonomicznym, estetycznym, politycznym i fizjologiczno-lekarskim, Kraków 1859.