Wystawa „Czystość to zdrowie” (1910) jako bilans pozytywizmu
Artikel-Sidebar
Hauptsächlicher Artikelinhalt
Abstract
The article discusses the evolution of hygiene exhibitions in Warsaw (1887, 1896, 1910). The program of Positivism assumed civilizational, material, social, and moral progress. The pursuit of progress required an increased concern for physical health. The health of individuals and societies, in the context of dynamic spatial mobility, depended on the state of hygiene. The slogan of social solidarity, along with the program of organic work and work at the grassroots level, formed the foundation of the exhibitions in 1887 and 1896. Hygiene exhibitions, having a didactic purpose, popularized the latest achievements of science and spread the cult of cleanliness among the lower social classes. The 1910 exhibition took place after the experiences of the 1905–1906 revolution. It revealed the weaknesses of the Positivist idea, which was directed toward the middle class while ignoring the living needs and conditions of workers and peasants. It turned out that hygiene for the people was a commodity too costly to afford. Positivist civilizational and social reforms were moving in the right direction, but their slow pace disappointed the working masses, who increas ingly turned toward the ideas of socialism.
Downloads
Artikel-Details
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Nicht-kommerziell - Keine Bearbeitungen 4.0 International.
URHEBERRECHTE
Der Herausgeber der „AnnalesUniversitatisPaedagogicaeCracoviensis. StudiaHistoricolitteraria” ist zur Nutzung und Verbreitung aller in der Zeitschriftveröffentlichten Materialien auf Grundlage eines nicht ausschließlichen, zeitlich unbeschränkten Lizenzvertrags befugt, der im Voraus unbefristet mit jedem/r Autor/in des jeweiligen Werks für die im betreffenden Vertrag vereinbarten Nutzungsbereiche abgeschlossen wird.
POLITIK DES OFFENEN ZUGRIFFS
Die „AnnalesUniversitatisPaedagogicaeCracoviensis. StudiaHistoricolitteraria” sind eine Fachzeitschrift mit freiem Zugriff, dessen voller Inhalt kostenlos für Nutzer und Einrichtungen auf Grundlage einer nicht ausschließlichenCreativeCommons-Lizenz (CC BY-NC-ND 4.0) verfügbar ist. Die Nutzer/innen können die Artikel in dieser Zeitschriftohne vorherige Zustimmung des Herausgebers oder des/r Autors/in lesen, herunterladen, Kopien anfertigen, verbreiten, drucken oder zu Volltexten verlinken, insofern die Quelle des Zugriffs und der/die Autor/inder jeweiligen Publikation angegeben wird. Dies ist mit der BOAI-Definition des offenen Zugriffs konform (http://www.soros.org/openaccess).
Literaturhinweise
„Biblioteka Warszawska” 1910, t. 2.
„Czas” 1874, nr 106.
„Dziennik Powszechny” 1910, nr 101.
„Gazeta Kościelna” 1894, nr 13.
„Gazeta Narodowa” 1907, nr 139.
„Gazeta Radomska” 1885, nr 36.
„Gazeta Rzemieślnicza” 1888, nr 27.
„Głos” 1887, nr 23–24.
„Izraelita” 1887, nr 20.
„Jeździec i Myśliwy” 1898, nr 11.
„Kronika Rodzinna” 1887, nr 13.
„Kurier Codzienny” 1887, nr 139.
„Kurier Lubelski” 1910, nr 94.
„Kurier Poranny” 1887, nr 101.
„Kurier Świąteczny” 1896, nr 24.
„Kurier Warszawski” 1885, nr 119; 1887, nr 147; nr 154; nr 157; nr 165; nr 189; nr 269;
, nr 138; nr 143; nr 186; nr 193; nr 211; nr 214; nr 220; nr 225; nr 226; nr 271.
„Mucha” 1873, nr 72; 1885, nr 1.
„Nowa Gazeta” 1910, nr 198; nr 200; nr 202; nr 200; nr 202; nr 203; nr 212; nr 233.
„Nowa Reforma” 1888, nr 27; 1910, nr 200; nr 202; nr 203; nr 212; nr 233.
„Przegląd Lekarski” 1883, nr 40; 1887, nr 22, nr 31.
„Przegląd Tygodniowy” 1887, nr 22.
„Ruch” 1910, nr 10.
„Słowo” 1910, nr 167.
„Tygodnik Ilustrowany” 1896, nr 18.
„Zdrowie” 1886, nr 10; 1887, nr 22; 1910, nr 5.
Baumfeld G.B., Pieśń o wystawie, Poznań 1929.
Bolesław Prus 1847–1912. Kalendarz życia i twórczości, oprac. K. Tokarzówna, S. Fita, red. Z. Szweykowski, Warszawa 1969.
Budrewicz T., Filozofia profesora Dębickiego sposobem analitycznym wyłożona, [w:] Prus i inni, red. J.A. Malik, E. Paczoska, Lublin 2003, s. 97–126.
Budrewicz T., Polacy i Indianie: formowanie programu pracy organicznej, [w:] Trzeźwi entuzjaści – szlachetni realiści. Praca organiczna wczoraj – dziś – jutro, red. A. Furtak, Lublin 2017, s. 7–28.
Dygasiński A., Pedagogika na wystawie higienicznej, „Kurier Warszawski” 1887, nr 173, s. 2.
Gębarski S., Z wystawy higienicznej. Ogólne wrażenie, „Przegląd Pedagogiczny” 1887, nr 12, s. 110–111.
Głowacki A. (B. Prus), Szkic programu w warunkach obecnego rozwoju społeczeństwa, Warszawa 1883.
Grabowski K., Z wystawy higienicznej w Berlinie, „Przegląd Lekarski” 1883, nr 42–52 (z przerwami).
Litwinowicz-Droździel M., Wiek ekspozycji. Kilka słów o praktyce dziewiętnastowiecznych wystaw, „Napis” (2014), nr 20, s. 154–164.
Okulicz-Kozaryn M., Naukowość utajona? Konsekwencje scjentyzmu w literaturze Młodej Polski, Poznań 2013.
Powszechna Wystawa Krajowa we Lwowie w 1894 r., Kraków 1896.
Pogląd na wystawę higieniczno-lekarską i przyrodniczo-dydaktyczną, „Nowa Reforma” 1888, nr 181–184.
Polak J., Wystawa higieniczna w Berlinie, „Biblioteka Warszawska” 1883, t. 3, s. 407–413.
Prus B., W Warszawie. Wybór z „Kronik”, wybór S. Sandler, oprac. A. Bąbel, A. Grabowska-Kuniczuk, t. 2, Warszawa 2012.
Rossowski S., Z powodu otwarcia wystawy, „Świat” 1894, nr 6, s. 254.
Sierkowski S., Wystawa higieniczno-spożywcza w Łodzi w 1903 roku, Warszawa 1903.
Spisok eksponentov i eksponatov Gigieničeski-Potrebitelnoj Vystavki v g. Lodzi 1903 g. = Spis wystawców i okazów wystawy higieniczno-spożywczej w Łodzi 1903, Łódź 1903.
Szleszyński B., O wieku XIX jako wystawie oraz o dobrych praktykach w projektach humanistyki cyfrowej, „Wiek XIX” 2017, R. 7, s. 399–405.
Towarzystwo Higieny Praktycznej im. Bolesława Prusa. Wystawa Czystość to zdrowie Warszawa, kwiecień – maj 1910, Warszawa 1910.
Weryho M., Z wystawy higienicznej, „Przegląd Pedagogiczny” 1887, nr 15, s. 135–136.
Zadurowicz T., Nasza wystawa, „Świat” 1894, nr 6, s. 255.
Zgliński D. (Sylf), Z Hygeopola, „Kurier Warszawski” 1887, nr 141–147.
Żuławski L., Wąsy pod względem przyrodzonym, ekonomicznym, estetycznym, politycznym i fizjologiczno-lekarskim, Kraków 1859.