Ład przestrzeni, ład umysłu i czystość duszy. Higieniści nie tylko Orzeszkowej
Article Sidebar
Main Article Content
Аннотация
The article discusses how deeply the theme of hygiene is embedded in positivist is sues and modes of thinking. The example is provided by Eliza Orzeszkowa’s didactic novel Maria (1877). The prohygienic stance here rises to the level of an idea closely linked with the concept of organic work. For this reason, it becomes a marker of the positivist, and its most important symptoms are the order of human-controlled space, the order of the mind, and the purity of the soul. Recalling various contexts reveals the multiple ways in which hygiene is intertwined with the positivist text.
Скачивания
Article Details
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
ПОЛИТИКА АВТОРСКИХ ПРАВ
Издатель «Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria» имеет право использования и распространения всех опубликованных в издании материалов на основании договора неограниченной во времени неисключительной лицензии - предварительно заключенного на неоговоренное время с каждым автором конкретного произведения на оговоренных в том договоре условиях использования.
ПОЛИТИКА ОТКРЫТОГО ДОСТУПА
«Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria» это издание с открытым доступом, а все его содержание доступно бесплатно для пользователей и организаций на основаниях неисключительной лицензии CreativeCommons (CC BY-NC-ND 4.0). Пользователи могут читать, скачивать, копировать, распространять, производить поиск или переходить по ссылкам к полным текстам статей в этом издании без предварительного согласия издателя либо автора при условии указания источника доступа и авторства данной публикации. Это согласуется с определением открытого доступа BOAI (http://www.soros.org/openaccess).
Библиографические ссылки
Bachórz J., Scjentyzm a sprawa polska, [w:] Literatura południa wieku. Twórczość lat sześćdziesiątych XIX stulecia wobec romantyzmu i pozytywizmu, red. J. Maciejewski, Warszawa 1992, s. 29–44.
Detko J., Eliza Orzeszkowa, Warszawa 1971.
Ihnatowicz E., Literacki świat rzeczy. O realiach w pozytywistycznej powieści obyczajowej, Warszawa 1995.
Ihnatowicz E., Podróże do Grodna, [w:] Na pograniczu, red. H. Karwacka, J.F. Nosowicz, Białystok 1992, s. 35–45.
Jaworska J., Rozkosze Hygeopola, [w:] Ekspozycje nowoczesności. Wystawy a doświadczanie procesów modernizacyjnych w Polsce (1821–1929), red. M. Litwinowicz-Droździel, I. Kurz, P. Rodak, Warszawa 2017, s. 305–332.
Kołakowski L., Filozofia pozytywistyczna. Od Hume’a do Koła Wiedeńskiego, Warszawa 2003.
Ławski J., Sekrety Marii. O „najgorszej” powieści Elizy Orzeszkowej, [w:] Sekrety Orzeszkowej, red. G. Borkowska, M. Rudkowska, I. Wiśniewska, Warszawa 2012, s. 191–212.
Osterhammel J., Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata, red. W. Molik, tłum. I. Drozdowska-Boering, J. Kałużny, A. Peszke, K. Śliwińska, Poznań 2013.
Paszek J., „Kryształowo spokojne zmysły” („Maria” i „Marta” Elizy Orzeszkowej), [w:] Studia o twórczości Elizy Orzeszkowej, red. J. Paszek, Katowice 1989.
Perrot M., Rodzina triumfująca, tłum. A. Paderewska-Gryza, [w:] Historia życia prywatnego, t. 4: Od rewolucji francuskiej do I wojny światowej, red. M. Perrot, Wrocław–Warszawa–Kraków 1999, s. 93–105.
Pessel W.K., Antropologia nieczystości. Studia z kultury sanitarnej Warszawy, Warszawa 2010.
Skarga B., Wokół problemów „pracy organicznej”, [w:] 700 lat myśli polskiej. Filozofia i myśl społeczna w latach 1865–1895, cz. 1, wyb., oprac., wstęp i przyp. A. Hochfeldowa, B. Skarga, Warszawa 1980, s. 22–30.
Sobieraj T., Przekroje pozytywizmu polskiego. W kręgu idei, metody i estetyki, Poznań 2012.
Urbanik-Kopeć A., „Polska kobieta nie tylko marzyć i entuzjazmować się – ale także pracować potrafi”. Co i komu miały pokazać wystawy pracy kobiet, [w:] Ekspozycje nowoczesności. Wystawy a doświadczanie procesów modernizacyjnych w Polsce (1821–1929), red. M. Litwinowicz-Droździel, I. Kurz, P. Rodak, Warszawa 2017, s. 281–304.
Waszkiewicz A., Cztery stulecia i 140 lat wodociągów Grodna, strona „Grodno wczoraj”, https://harodnia.com/pl/grodno-wczoraj/645-andrej-waszkiewicz-cztery--stulecia-i-140-lat-wodoci-g-w-grodna [dostęp: 24.03.2025].